در سال های اخیر با افزایش قیمت زمین و محدودیت فضای قابل استفاده، خیلی از مالکان و سازندگان به سمت سازه سبک روی پشت بام رفته اند. این روش، اگر اصولی طراحی و اجرا شود، می تواند به شکل قابل توجهی فضای مفید اضافه کند؛ از یک اتاق کوچک تا ساخت یک طبقه روی پشت بام با کاربری های مختلف. نکته کلیدی اینجاست که هر نوع اضافه بنا روی پشت بام باید با بررسی های فنی و رعایت ضوابط انجام شود تا هم ایمن باشد و هم درگیر مشکلات اجرایی و قانونی نشود.

در این مقاله، علاوه بر معرفی متریال های رایج برای سازه سبک پشت بام، درباره پیش نیازهای فنی، مجوزها، انتخاب سقف مناسب و نکات مهم در طراحی اتاق روی پشت بام هم صحبت می کنیم تا بتوانید بهترین تصمیم را برای پروژه تان بگیرید.

سازه سبک برای پشت بام دقیقاً چیست؟

سازه سبک برای پشت بام یعنی ساخت یک فضای جدید (اتاق، سوئیت، دفتر کار، انباری استاندارد، اتاق تاسیسات یا…)، با سیستم هایی که وزن مرده را نسبت به روش های سنتی به حداقل می رسانند. هدف این است که بار اضافی روی سازه ی موجود کنترل شود و ساخت و ساز در پشت بام بدون ریسک های معمول (ترک، نشست، اضافه بار، نشت آب) انجام شود.

آیا ساخت یک طبقه روی پشت بام امکان پذیر است؟

از نظر فنی، در بسیاری از ساختمان ها امکان ساخت یک طبقه روی پشت بام وجود دارد؛ اما «امکان پذیر بودن» به این معنی نیست که در هر ساختمانی بدون محدودیت می شود این کار را انجام داد.

موارد تعیین کننده:

• ظرفیت باربری دال/تیرها و مسیر انتقال بار تا فونداسیون
• وضعیت ترک ها، نشست ها و کیفیت سازه موجود
• محدودیت های معماری و شهرسازی (ارتفاع مجاز، سطح اشغال، عقب نشینی ها و …)
• شرایط اقلیمی (باد، زلزله، برف در شهرهای سردسیر)
• نوع کاربری مورد نظر (یک اتاق کوچک با یک سرویس ≠ یک واحد کامل)

متریال‌ های قابل استفاده برای ساخت سازه سبک روی پشت بام:

در ساخت سازه سبک روی پشت بام معمولاً یک اسکلت سبک + پوشش دیوار/سقف + عایق کاری استاندارد داریم. متریال های رایج:

طراحی و اجرای سازه ال اس اف در گروه ساختمانی راژمان سازه

جدول ویژگی‌ های متریال‌ ها

جدول مقایسه کلی متریال‌ ها برای ساخت سازه سبک روی پشت بام

پیش نیازهای فنی و مجوزها برای اضافه بنا روی پشت بام

ارزیابی سازه موجود:

• ظرفیت تحمل بار دال/تیرها
• مسیر انتقال بار تا فونداسیون
• کنترل ترک ها، خوردگی ها، نشست ها
• بررسی وضعیت دیوارهای باربر (در سازه های بنایی)

بارهای محیطی:

• باد و مکش باد روی بام (به خصوص ساختمان های بلند)
• زلزله (مهاربندی و اتصالات حیاتی است)
• برف و یخبندان در اقلیم های سرد
• تغییرات دما و انبساط/انقباض

مجوزها و هماهنگی های قانونی

• معمولاً نیاز به هماهنگی با شهرداری/نظام مهندسی و تهیه نقشه ها و محاسبات وجود دارد.
• نوع مجوز و جزئیات آن به شهر، منطقه، کاربری ساختمان و وضعیت سند/پایان کار بستگی دارد.

نتیجه این مرحله مشخص می کند آیا پروژه ی ساخت یک طبقه روی پشت بام یا حتی یک اتاق کوچک، مجاز و ایمن هست یا باید در ابعاد/سیستم تغییر ایجاد شود.

سقف پشت بام در سازه سبک: 3 انتخاب رایج و نکات مهم آب بندی

در اضافه طبقه های سبک، سقف باید هم سبک باشد، هم آب بند، هم مقاوم در برابر باد و تغییرات دما. سه راه حل رایج:

• بام گرم با غشای TPO/PVC،
• سقف ایستادرز فلزی با عایق PIR،
• و ساندویچ پنل سقفی.

انتخاب بین این ها به اقلیم، شیب، میزان تردد روی بام و بودجه وابسته است. در هر سیستم، این ها تعیین کننده دوام هستند:

• پیوستگی بخاربند
• دیتیل صحیح فلاشینگ لبه ها و محل اتصال به دیوارها
• آبرو و شیب بندی اصولی
• مهار مکش باد (فیکسینگ استاندارد)

اگر هدف شما ساخت خانه سبک روی پشت بام با کیفیت معماری بهتر است، معمولاً بام گرم یا ایستادرز نتیجه حرفه ای تری نسبت به پنل های کاملاً اقتصادی می دهد.

جزئیات لایه بندی، ضخامت عایق و الگوی فیکسینگ در راهنمای تخصصی سقف سازه ال اس اف به صورت کامل آمده است.

نتیجه‌ گیری

برای ساخت سازه سبک روی پشت بام، انتخاب سیستم و متریال مناسب به عواملی مثل وزن قابل تحمل سازه، بودجه، نوع استفاده و شرایط اقلیمی بستگی دارد. ترکیب هایی مثل اسکلت LSF به همراه ساندویچ پانل یا فایبر سمنت برد معمولاً تعادل خوبی بین وزن، سرعت اجرا و دوام ایجاد می کنند.

اگر قصد اضافه بنا روی پشت بام دارید—چه یک اتاق کوچک، چه ساخت یک طبقه روی پشت بام—بهترین کار این است که ابتدا ارزیابی فنی انجام شود و بعد وارد مرحله طراحی و اجرا شوید. با انتخاب درست، این کار می تواند ارزش افزوده زیادی برای ساختمان ایجاد کند.

سوالات متداول