اگر روی سقف یا دیوار کناف تان ترک های ریز یا حتی شکاف های مشخص افتاده، احتمالاً اولین سوالی که به ذهن تان می رسد این است: چرا بتونه کناف ترک میخورد و چطور می شود جلویش را گرفت؟ خبر خوب این است که در خیلی از موارد، ترک کناف قابل پیشگیری و حتی قابل ترمیم است؛ فقط باید علت را درست پیدا کنید.

در این مقاله به زبان ساده توضیح می دهم چرا کناف ترک می خورد؟ چه اشتباه هایی باعثش می شود و چه کارهایی می توانید انجام دهید تا دوباره تکرار نشود.

ترک کناف دقیقاً از کجا می آید؟

کناف یک سیستم «خشک» است؛ یعنی پنل ها با پیچ روی زیرسازی (سازه فلزی) نصب می شوند و درزها با نوار و بتونه پوشانده می شوند. ترک معمولاً یکی از این جاها دیده می شود:

🔵 روی درز اتصال دو پنل

🔵 روی محل پیچ ها

🔵 گوشه ها (کنج دیوار/سقف)

🔵 کنار بازشوها مثل دور چراغ های هالوژن، دریچه ها، پنجره یا در

پس وقتی می پرسیم چرا بتونه کناف ترک میخورد، در واقع داریم دنبال عامل هایی می گردیم که باعث حرکت، فشار، خشک شدن بد، یا اجرای غلط درزگیری شده اند.

علت ترک خوردن کناف: 10 دلیل رایج (به زبان ساده)

1️⃣ نوار درزگیر استفاده نشده یا درست نصب نشده

یکی از مهم ترین دلایل ترک کناف همین است. اگر نوار (کاغذی یا فایبرگلاس) نباشد یا خوب در بتونه نخوابد، درز مثل یک خط ضعیف می ماند و با کوچک ترین تنش ترک می خورد.

2️⃣ بتونه خیلی ضخیم زده شده

بتونه اگر ضخیم و یک باره اجرا شود، موقع خشک شدن جمع می شود و ترک های مویی ایجاد می کند. این یکی از جواب های اصلی سوال چرا بتونه کناف ترک میخورد است.

3️⃣ خشک شدن خیلی سریع به خاطر گرما یا باد

پنکه، کولر، بخاری، یا جریان هوای شدید باعث می شود سطح بتونه سریع خشک شود اما عمق آن هنوز خیس باشد؛ نتیجه اش ترک های ریز و پوسته شدن است.

4️⃣ زیرسازی (سازه) استاندارد نیست یا لق می زند

اگر سازه فاصله های زیاد داشته باشد، درست مهار نشده باشد، یا پیچ ها کم زده شده باشند، پنل حرکت می کند و درزها ترک می خورند. خیلی وقت ها ترک کناف اصلاً تقصیر بتونه نیست؛ مشکل از زیرسازی است.

5️⃣ پنل ها درست پیچ نشده اند

پیچ کم، فاصله زیاد پیچ ها، یا فرو رفتن بیش از حد پیچ (پاره شدن کاغذ پنل) باعث ضعف نقطه ای می شود و ترک در اطراف پیچ ها ایجاد می کند.

6️⃣ استفاده از مصالح نامناسب یا بتونه تاریخ گذشته

بتونه های متفرقه یا تاریخ گذشته چسبندگی و انعطاف لازم را ندارند. این هم یک دلیل رایج برای اینکه افراد می گویند چرا بتونه کناف ترک میخورد.

7️⃣ رطوبت محیط (حمام، آشپزخانه، نشتی)

رطوبت باعث تغییر ابعاد پنل و نرم شدن بعضی لایه ها می شود. اگر نشتی داشته باشید، ترک می تواند همراه با لکه زرد یا بادکردگی باشد. در این حالت ترمیم سطحی کافی نیست.

8️⃣ نشست ساختمان یا لرزش ها

در ساختمان های نوساز ممکن است نشست جزئی رخ دهد. همچنین لرزش (مثلاً کنار خیابان های پرتردد) می تواند به مرور باعث ترک کناف شود، مخصوصاً در گوشه ها و درزهای طولانی.

9️⃣ اجرای عجولانه بین لایه ها (زمان خشک شدن رعایت نشده)

اگر لایه اول هنوز کامل خشک نشده باشد و لایه بعدی روی آن بیاید، لایه ها با هم «کار می کنند» و ترک می افتد.

🔟 عدم رعایت درزهای کنترلی در سقف های بزرگ

در فضاهای بزرگ، بهتر است درزهای کنترلی (یا طراحی مناسب تقسیم بندی) داشته باشید تا حرکت های طبیعی کنترل شود. نبود این موضوع می تواند علت ترک خوردن کناف در سقف های وسیع باشد.

چطور تشخیص دهیم ترک کناف سطحی است یا جدی؟

برای اینکه بدانید ترک کناف خطرناک است یا نه، این نشانه ها کمک می کند:

راه های جلوگیری از ترک کناف (مهم ترین بخش)

اگر می خواهید دوباره درگیر این سوال نشوید که چرا بتونه کناف ترک میخورد، این نکات را جدی بگیرید:

1) حتماً نوار درزگیر استاندارد استفاده شود

🔷 نوار کاغذی یا فایبرگلاس، بسته به سیستم اجرا

🔷 نوار باید کامل داخل بتونه بخوابد، بدون حباب

2) بتونه را لایه لایه و نازک اجرا کنید

به جای یک لایه ضخیم:

• لایه اول برای خواباندن نوار
• لایه دوم برای پوشاندن
• لایه سوم برای صاف کاری نهایی

3) زمان خشک شدن را رعایت کنید

هر لایه باید کامل خشک شود. عجله نکنید؛ خیلی از موارد ترک کناف نتیجه همین عجله است.

کناف کار ساختمان برای اجرای اصولی کناف | گروه ساختمانی راژمان سازه

4) شرایط محیط را کنترل کنید

🔷 باد مستقیم کولر/بخاری روی سطح تازه بتونه کاری شده نگیرید

🔷 دمای متعادل و تهویه ملایم بهتر است

5) زیرسازی استاندارد و محکم

اگر سازه لق بزند، بهترین بتونه هم ترک می خورد. پس:

🔷 فاصله پروفیل ها مناسب باشد

🔷 آویزها و اتصالات درست مهار شوند

🔷 در سقف های بزرگ، تقسیم بندی اصولی انجام شود

6) پیچ کاری درست

🔷 تعداد پیچ کافی

🔷 فاصله ها منظم

🔷 پیچ آنقدر فرو نرود که کاغذ پنل پاره شود

7) در فضاهای مرطوب از پنل مناسب استفاده کنید

برای حمام و آشپزخانه، پنل مقاوم به رطوبت و اجرای درست عایق کاری مهم است؛ وگرنه ترک کناف با نم و خرابی بیشتر همراه می شود.

اگر ترک کناف ایجاد شد، چطور درست و اصولی ترمیم کنیم؟

ترمیم سریع و سطحی با رنگ یا بتونه کم، معمولاً ترک را برمی گرداند. روش بهتر:

✅ ترک را کمی باز کنید (در حد خط، نه تخریب زیاد) و گرد و خاک را کامل پاک کنید.

✅ اگر ترک روی درز است، نوار را بررسی کنید. اگر نوار نیست یا جدا شده، باید دوباره نوارکشی شود.

✅ یک لایه بتونه مناسب بزنید، نوار را بخوابانید، سپس لایه های بعدی را نازک اجرا کنید.

✅ بعد از خشک شدن کامل، سنباده نرم، سپس پرایمر/آستر و رنگ.

✅ اگر ترک تکرار می شود، احتمالاً مشکل زیرسازی یا حرکت سازه است و فقط بتونه کاری مشکل را حل نمی کند.

جمع بندی

در بیشتر مواقع، پاسخ سوال چرا بتونه کناف ترک میخورد به یکی از این موارد برمی گردد: اجرای نادرست نوار، ضخیم زدن بتونه، خشک شدن سریع، یا حرکت زیرسازی. با رعایت چند نکته ساده مثل اجرای لایه ای، کنترل شرایط محیط، پیچ کاری صحیح و زیرسازی محکم، می توانید تا حد زیادی جلوی ترک کناف را بگیرید.